वन, पशुपालन, जल, शिक्षा र खेती: सम्पन्न नागरिक, समृद्ध बागमती

बागमती गाउँपालिका बागमती प्रदेश अन्तर्गत पर्ने मकवानपुर जिल्लाका स्थानीय तहहरूमध्ये एक महत्वपूर्ण गाउँपालिका हो। नेपाल सरकारद्वारा संघीय शासन प्रणाली कार्यान्वयनका क्रममा २०७३ साल फागुन २७ गते (१० मार्च २०१७) साविकका राईगाउँ, फापरबारी र बेटिनी गाविसहरूलाई समायोजन गरी यस गाउँपालिकाको स्थापना गरिएको हो। करिब ३११.७९ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस गाउँपालिका ९ वटा वडामा विभाजित रहेको छ भने यसको प्रशासनिक केन्द्र झुरझुरेमा रहेको छ।

प्राकृतिक सौन्दर्य, हरियाली वन, उर्वर कृषि भूमि तथा सांस्कृतिक विविधताले सम्पन्न बागमती गाउँपालिका ग्रामीण विकासको उत्कृष्ट सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो। बागमती नदी तथा यसका सहायक खोलाहरूले यहाँको कृषि प्रणाली, जैविक विविधता र स्थानीय जनजीवनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका छन्। यहाँका प्राकृतिक सम्पदा, मनोरम पहाडी भू–दृश्य तथा स्थानीय संस्कृति ग्रामीण पर्यटन र दिगो विकासका लागि महत्वपूर्ण आधार बनेका छन्।

यस गाउँपालिकाको प्रमुख आर्थिक आधार कृषि र पशुपालन हो। अधिकांश नागरिक धान, मकै, कोदो, गहुँ, तरकारी तथा फलफूल उत्पादनसँगै गाई, भैँसी, बाख्रा र कुखुरापालनमा संलग्न छन्। कृषि उत्पादन वृद्धि, सिँचाइ सुविधा विस्तार, आधुनिक कृषि प्रविधिको प्रयोग तथा किसानमुखी कार्यक्रममार्फत स्थानीय अर्थतन्त्रलाई सुदृढ बनाउने प्रयास निरन्तर भइरहेको छ। साथै, साना उद्योग, व्यापार–व्यवसाय तथा वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त विप्रेषण (रेमिट्यान्स) ले पनि स्थानीय आर्थिक गतिविधिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका छन्।

बागमती गाउँपालिका सांस्कृतिक तथा जातीय विविधताले समृद्ध छ। यहाँ मुख्य रूपमा तामाङ समुदायको बसोबास रहेको भए पनि मगर, राई, माझी, नेवार, ब्राह्मण, क्षेत्री, दलित लगायत विभिन्न जातजाति तथा समुदायहरू मिलेर सामाजिक सद्भाव र सहअस्तित्वको उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन्। यहाँका भाषा, कला, संस्कृति, परम्परा, चाडपर्व तथा स्थानीय जीवनशैलीले गाउँपालिकाको विशिष्ट पहिचान निर्माण गरेका छन्।

शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सरसफाइ, सडक, सञ्चार तथा सार्वजनिक सेवाको पहुँच विस्तारमा गाउँपालिकाले उल्लेखनीय प्रगति हासिल गर्दै आएको छ। सामुदायिक विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी, आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्र तथा विभिन्न विकास कार्यक्रममार्फत नागरिकलाई गुणस्तरीय सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास भइरहेको छ। साथै, सूचना प्रविधिमा आधारित सेवा प्रवाह, सुशासन प्रवर्द्धन, विपद् व्यवस्थापन तथा पूर्वाधार विकासलाई गाउँपालिकाले प्राथमिकतामा राखेको छ।

वन, जलस्रोत तथा जैविक विविधताको संरक्षण र दिगो उपयोग बागमती गाउँपालिकाको अर्को महत्वपूर्ण प्राथमिकता हो। सामुदायिक वन व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण तथा प्राकृतिक स्रोतहरूको दिगो उपयोगमार्फत वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्ने र भावी पुस्ताका लागि प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्ने नीति अवलम्बन गरिएको छ।

सुशासन, पारदर्शिता, उत्तरदायित्व, सहभागिता र दिगो विकासका सिद्धान्तलाई आत्मसात् गर्दै बागमती गाउँपालिका समृद्ध, आत्मनिर्भर, समावेशी र वातावरणमैत्री समाज निर्माणतर्फ अग्रसर रहेको छ। स्थानीय स्रोत–साधनको अधिकतम उपयोग, नागरिक सहभागिता र प्रभावकारी सेवा प्रवाहमार्फत समुन्नत गाउँपालिका निर्माण गर्ने लक्ष्यका साथ गाउँपालिका निरन्तर क्रियाशील रहेको छ।